Kişinin kendi kendine yaptığı olumsuz iç konuşmalar nedeniyle özgüveninin düşmesi çocukluk döneminde başlıyor.
International Hospital´dan Psikolog Dr. Ferahim Yeşilyurt, klinik psikolojide/ psikiyatride bir hastalık olarak tanımlanmasa da, olumsuz iç konuşmaların bazı psikolojik sorunlara neden olarak rahatsızlığın şiddetini artırabildiğini söylüyor.
Psikolog Dr. Ferahim Yeşilyurt, kadınların en çok kurdukları 12 cümle ile kendi kendilerini sabote ettiklerini belirtiyor:
Diğerlerinden farklıyım, onlar daha akıllı.Ben zaten her zaman geriden giderim.Keşke daha güzel olsaydım (güzel değilim).En iyisi olmalıyım. Keşke daha zeki bir kadın olsaydım.Herkes benden daha çok çalışıyor.Ben beceriksizin tekiyim.Hafızam pek iyi değildir.İsimleri aklımda tutamam.Benden bir şey olmaz.Çok sinirliyim, dengesizim, dağınığım.Korkağın tekiyim.
Çocuklar konuÅŸmaya ilk baÅŸladıklarında yapacaklarını tek tek ifade ederler. ‘Kamyonu alıyoruz, oyuncağı üzerine koyuyoruz’ gibi. Bir süre sonra bu konuÅŸmalar yok olur. YaÅŸamımızdaki ilk konuÅŸmalar anne ve yakın çevrenin etkisiyle oluÅŸuyor. Dr. Ferahim YeÅŸilyurt´a göre, eÄŸer endiÅŸeleri nedeniyle korumacı bir anne yanında büyüyorsanız, çevresel konuÅŸmalar bu doÄŸrultuda oluÅŸuyor. Karamsar bir anneniz varsa siz de olaylarla ilgili karamsar konuÅŸmalar yapmaya baÅŸlarsınız. Bir süre sonra ise bu iç konuÅŸmalarınızı baÅŸkaları duyamaz. Ama kendi içinizde devam eder gider.
Çocukken anneniz izin vermemesine raÄŸmen bardaktan su içmeyi istediniz. Suyu içerken bardak elinizden kaydı ve yere düştü. Yerlere su ve cam parçaları dağıldı. EÄŸer anneniz “Aptal çocuk seni. Sana söyledim deÄŸil mi içemezsin diye, ortalığı berbat ettin” biçiminde konuÅŸursa siz de bu konuÅŸma tarzından etkilenirsiniz.
Anneniz olaya daha sakin de yaklaÅŸabilir. “Åžimdi içemiyorsun ama biraz büyüdüğünde tek başına bardaktan su içebilirsin” biçiminde konuÅŸursa daha umutlu bir konuÅŸmayı öğrenmiÅŸ olursunuz.
İç konuşmaların öğrenilmesi zamanla olur. Birkaç kerelik yapılan konuşmalardan çok, zaman içinde sürekli tekrarlanan konuşmalar daha fazla yerleşir. Çünkü öğrenmede tekrarın yeri büyüktür. Burada da yapılan tekrarlayıcı konuşmalar olumsuz düşüncelerin yerleşmesine neden olur. Kendi kendini sabote eden kişiler kendileriyle olumsuz iç konuşmalar yapmaktadır. Yapılan bu konuşmalar ise yaşadıkları kaygı ve üzüntüleri artırmaya yarıyor.
Psikolog YeÅŸilyurt, kendi içimizde gerçekleÅŸen bu olumsuz iç konuÅŸmaları deÄŸiÅŸtirmenin mümkün olduÄŸunu, dünyadaki pek çok uzmanın bu görüşü paylaÅŸtığını söylüyor. Çocukluktan itibaren kendi kendimize yaptığımız olumsuz iç konuÅŸmalar zaman içinde otomatikleÅŸir. Ve kolaylıkla olumlu biçime dönüştürülemez. Bu nedenle arkadaÅŸlar ve aileler tarafından “Yanlış düşünüyorsun, öyle düşünme, abartma” gibi o anki olumsuz iç konuÅŸmalarınızı deÄŸiÅŸtirmeye yönelik çabalar iÅŸe yaramaz. Hatta bazen sizi daha fazla kızdırabilir. Bu nedenle eÄŸer kendi başınıza bu sorunların üstesinden gelmekte zorlandığınızda bir uzmandan yardım almanız faydalı olacaktır.
Kendi kendinizi sabote etmekten kurtulmak için şu soruların yanıtlarını arayabilirsiniz:
Bu düşünce için ne gibi kanıtlarım var?
Bu durum için başka bir bakış açısı olabilir mi?
Kendinize gerçekçi olmayan standartlar mı belirliyorsunuz?
Sorunlarla baş edebilme yeteneğinizi mi küçümsüyorsunuz?
